دسته بندی مقالات
کلید واژگان
پسابآبیاریفاضلابآبیاری قطره ایتصفیهخاکآبیاری تحت فشارکشاورزیکارآیی مصرف آبفاضلاب و کشاورزیکمبود آبآبیاری بارانیفیلترمنابع آبفضای سبزمدیریت منابع آبمناطق خشکقطره چکانآبیاری زیرسطحیبهینه سازی آبیاریکودآب زیرزمینیفلزات سنگینگیاهاصول طراحیآبیاری سطحیکیفیت آبآلودگیپیاز رطوبتیصرفه جوییفشارچاهدبیریشهزهکشیفناوری نانورطوبتتبخیر و تعرقپمپاژسوپر جاذبکم آبیاریآب شورزهابنفوذهیدرولیکآبیاری جویچه ایتالاب مصنوعیخشکسالیدور آبیاریراندمان آبیاریکود آبیاریلولهآب شیرینآبیاری غرقابیآمار و مقایسهاستانداردبرنامه ریزی آبیاریتوزیع آبرسوب زداییسطح خاک خیس شدهنیاز آبیوزارت نیروآبیاری سنتیآبیاری نشتیآبیاری هوشمندبحران آبراندمانگلخانهمهندسی رودخانه‌آب نامتعارفآبیاری شیاریتوزیع رطوبت خاکسنترپیووتشرکت های آبیاریفناوری نوین کشاورزی وآبیاریکم آبینوار تیپهیدرولوژیآب و انرژیآلاینده های آبانرژیبارندگیسدسنسورسیستم تزریق کودشبیه سازیفیلتر تصفیهاقلیم در آبیاریبابلربازیافت آبتوانروانابصنعت آبکانال های آبکنترلرگندزدایینیروگاه‌FAOGISآب ناسالمآبخیزداریآبیاری تکمیلیآبیاری جویچه‌ایاولترافیلتراسیونبارش، خراسان، دیم، ریسک، شاخص رضایتمندی نیازآبی، عملکرد.بهره برداری مناسبتنش رطوبتیتوپوگرافیجریان آبحجم آبخاک شوردوره رشدزهکشی کنترل شده، زهکشی آزاد، جریان خروجی زهکشی، تلفات نیتروژن نیتراتی و آمونیاکیسطح ایستابیکم آبیاری، گندم، خواص کمی، عمق آب مصرفی بهینه.گیاه پالایینمونه برداری

دانشنامه - رسوب و سیلاب

تأثیر آستانه و صفحات مستغرق بر جریان حاوی رسوب ورودی به آبگیر جانبی در این تحقیق در مورد روش های کنترل رسوب ورودی به آبگیرهای جانبی، در حالت به کارگیری آستانه و صفحات
مستغرق به صورت آزمایشگاهی تحقیق شده است. تعیین ناحیه گردابی و سکون در ورودی آبگیر از جمله مواردی بوده که
مورد بررسی قرار گرفته اند. پس از تعیین پارامترهای مهم، آنالیز ابعادی انجام و آزمایش ها طرح ریزی شد. آزمایش ها با زوایای
09،57 و 57 درجه درحالت بدون آستانه، با آستانه، با صفحه و وجود توأم آستانه و صفحات مستغرق انجام شد. بر ، آبگیری 09
اساس تحلیل های آزمایشگاهی انجام شده، نسبت دبی آبگیری و زاویه آبگیر با جهت جریان از عوامل مهم در شکل گیری ناحیه
گردابی و ابعاد هندسی آن می باشند. با افزایش نسبت آبگیری، طول و عرض ناحیه گردابی کاهش می یابد. با کاهش زاویه
آبگیری طول ناحیه گردابی افزایش و عرض آن کاهش می یابد. ابعاد ناحیه گردابی در حالت وجود توأم آستانه و صفحات
مستغرق بیشتر شبیه حالتی می باشد که آستانه به تنهایی وجود دارد. مشاهدات آزمایشگاهی نشان داد که وجود توأم آستانه و
صفحات مستغرق سبب کاهش رسوب ورودی به آبگیر گردیده و در محدوده آزمایش های انجام شده به طور متوسط 27 درصد نسبت به
حالتی که آستانه به تنهایی و 54 درصد نسبت به حالتی که صفحات مستغرق به تنهایی وجود دارد، رسوبات ورودی به آبگیر را کاهش داده
0 نسبت بدون بعد دبی در واحد عرض کانال آبگیر به دبی / است. همچنین وجود صفحات مستغرق به تنهایی تا نسبت آبگیری مشخصی ) 7
در واحد عرض کانال اصلی( سبب حذف رسوب ورودی به آبگیر شده است در حالی که با کاربرد توأم صفحات مستغرق و آستانه تا نسبت
0/724 دبی در واحد عرض کانال آبگیر به دبی در واحد عرض کانال اصلی سبب حذف کامل رسوبات ورودی به آبگیر شده است. عرض
ناحیه جدایی جریان در جلوی آبگیر تابع نسبت دبی آبگیری و زاویه آبگیری می باشد به طوری که با افزایش نسبت دبی
آبگیری این عرض افزایش و با کاهش زاویه آبگیری، کاهش می یابد. عرض ناحیه جدایی جریان در حالت وجود صفحات
مستغرق از دو حالت دیگر بیشتر است که این امر ناشی از تأثیر جریان گردابی به وجود آمده در اثر صفحات مستغرق بر جریان
سطحی می باشد. در حالت وجود توأم آستانه و صفحات مستغرق خط جدایی جریان سطحی شبیه حالتی است که صفحات
مستغرق به تنهایی حضور دارند.
نقش احداث سد مخزنی نرمآب بر کاهش پهنه سیل و خسارات وارده به اراضی پاییندست سیل یکی از پدیدههای پیچیده و مخرب طبیعی است که هر ساله در نقاط مختلف جهان و کشور خسارتهای جانی و مالی فراوانی
به بار میآورد. روشهای کنترل سیل به طور کلی به دو بخش اقدامات سازهای و غیر سازهای تقسیمبندی میشوند. احداث سد یکی
از روشهای سازهای میباشد که نقش مهمی در کنترل سیلاب دارد. یک سد با ذخیره کردن مقداری از حجم سیلاب باعث کاهش
ارتفاع موج سیل شده و خطر سیلاب را در نواحی پاییندست کاهش میدهد. در این تحقیق با استفاده از مدلهای تحلیل
رودخانه) HEC-RAS ( و سامانه اطلاعات جغرافیایی) GIS ( و بهرهگیری از نرمافزار Google Earth ، به پهنهبندی سیلاب با دوره
055 و 0555 سال در رودخانه نرمآب واقع در استان گلستان پرداخته شد. در ادامه تاثیر احداث سد نرماب ،055 ، بازگشتهای 05
بر روی کاهش پهنه سیلاب در اراضی پاییندست مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور سناریوهای مختلفی برای حجم ذخیره
سیلاب سد مذکور مورد بررسی قرار گرفت و پهنه سیل در هر حالت پیشبینی شد. نهایتاً خسارت وارد به اراضی اطراف رودخانه در
50 درصد از / هر حالت ارزیابی شد. نتایج نشان داد که احداث سد نرمآب با حجم ذخیره سیلاب 6 میلیون متر مکعب، میتواند تا 75/1درصد از خسارات ناشی از سیلاب 05 ساله و تا 40/7 درصد از خسارات سیل 0555 ساله بکاهد.
برآورد دبی انتقال رسوب رودخانه با استفاده از مدل ریاضی HEC-RAS برآورد مقدار بار رسوبی که یک جریان مشخص، قادر به حمل آن است یکی از موضوعات اصلی تحقیقات رسوب میباشد.
رودخانه ابهررود یکی از رودخانههای مهم استان زنجان است که کشاورزی منطقه به آن وابسته میباشد. در پژوهش حاضر از
مدل HEC-RAS 4.1 ، به منظور شبیهسازی جریان رسوبات رودخانه ابهررود استفاده شده است. بدین منظور با استفاده از
نقشه DEM این رودخانه با مقیاس 200111 ، در بسته الحاقی Hec-GeoRas در نرمافزار Arc Map ، تعداد 371 مقطع در طول
01 کیلومتر رودخانه تهیه شد و برای معرفی هندسه رودخانه به مدل ) Hec-Ras ( استفاده شد. همچنین با استفاده از دبیهای
حداکثر اندازهگیری شده با طول آماری 77 ساله در ایستگاه هیدرومتری قروه، دبی با دوره بازگشت 10 ساله با استفاده از
نرمافزار HYFA محاسبه و برای شبیهسازی هیدرولیکی رودخانه مورد استفاده قرار گرفت. پس از کالیبره نمودن مدل برای
شرایط هیدرولیکی رودخانه و مدلسازی شرایط جریان شبه غیرماندگار، اطلاعات شرایط مرزی و دانهبندی مواد بستر رودخانه
به مدل معرفی شد. با استفاده از رابطههای انتقال رسوب، ظرفیت انتقال رسوب رودخانه ابهررود محاسبه شد. مقایسه بین
نتایج بدست آمده و دادههای اندازهگیری شده نشان میدهد که معادله یانگ ) Yang ( با داشتن خطای کمتری نسبت به سایر
معادلهها، برآورد قابل قبولتری داشته است. بر این اساس پیشنهاد میشود جهت شناخت پتانسیل میزان انتقال رسوب از این
مدل در مناطق مختلف رودخانه استفاده شود. همچنین بررسی وضعیت فرسایش و رسوبگذاری رودخانه با استفاده از
معیارهای هالستروم و شیلدز نشان میدهد که وضعیت هیدرولیکی جریان در طول رودخانه به گونهای است که تمامی مقاطع
رودخانه در وضعیت فرسایش می باشد.
مقایسه اثر الگوی جریان ورودی و شیب آبراهه بر انتقال رسوب بستر در شرایط آزمایشگاهی سیلابهای سریع در مناطق خشک و نیمهخشک به دلیل رگبار سریع وقوع می یابند و دارای زمان پایه کوتاه و نقطه اوج بالا می باشند. بررسی رفتار
بار بستر منتقل شده تحت تاثیر چنین سیلابهایی به پاییندست که بر ویژگیهای رودخانه تاثیرگذار است از اهمیت ویژهای برخوردار م یباشد . در ای ن
تحقیق، به ارزیابی آزمایشگاهی اثر سیلاب ناگهانی بر میزان بار بستر انتقالی به پاییندست از طریق مدل پرداخته شده است. جریان ه ای ورودی از نوع
16 لیتر در ثانیه / 6 تا 18 / مثلثی و به دو صورت متقارن و نامتقارن در نظر گرفته شد. زمان پایه آب نمودها ثابت و برابر با 90 ثانیه و دبی اوج آنها از 58
0/01 ،0/ 2 میلیمتر بود که در سه شیب کانال 005 / در نظر گرفته شد . ذرات رسوبی مورد استفاده به عنوان بار بستر ، رسوبات یک نواخت با قطر متوسط 5
0 مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج نشان داد بین مقدار اوج آب نمود جریان و مقدار بیشینة رسوب نمود، تاخیر زمانی معادل با 5 تا 11 درصد زمان / و 02
پایه آب نمود وجود دارد . هم چنین شیب کانال و دبی اوج آب نمود جریان ورودی، تاثیر قابل توجه ای در میزان انتقال رسوب به پ اییندست و فرس ایش
0 به / 1 برابر و با چهار برابر شدن شیب کف کانا ل (از 005 / 0)، میزان بار رسوبی 5 / 0 به 01 / بالادست داشته چنان که با دو برابر شدن شیب کف (از 005
0/02 )، حدودا 5 برابر گردید. هم چنین بار رسوبی انتقال یافته تحت تاثیر آب نمودهای مثلثی متقارن بیش تر از آب نمودهای مثلثی نامتقارن بود.
آنالیز روشهای مختلف منحنی سنجه در برآورد رسوب ورودی به سدها )مطالعه موردی: سد دوستی( تخمین دقیق حجم رسوبات حمل شده به وسیلهی رودخانهها و متعاقباً حجم رسوب ورودی به سدها در بسیاری از پروژههای
کلان مدیریت منابع آب دارای اهمیت فراوان است. به منظور تخمین بار رسوبی ورودی روشهای مختلفی از جمله روابط
رگرسیونی در قالب معادلات سنجه به کار برده میشوند که نحوه استفاده و دقت آنها کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
همچنین به دلیل هزینه بالای اندازهگیری مداوم رسوب حمل شده و پایش آن برآورد میزان رسوبات معلق در رودخانهها
معمولاً از طریق منحنی سنجه رسوب انجام میگیرد. از این رو تحقیق حاضر در صدد ارزیابی عمل کرد هفت روش منحنی
سنجه از جمله همبستگی سالیانه، USBR ، متوسط دستهها، FAO-USBR ، متوسطدسته ها- FAO ، -USBR فرگوسن و متوسط
دستهها فرگوسن بوده است، که برای 43 سال آماری در دو ایستگاه هریرود پل خاتون و کشف رود پل خاتون مرتبط با سد - - -
دوستی انجام شد. در نهایت برای کل دادهها نتایج این تحقیق نشان دهنده عمل کرد بهتر روشهای FAO متوسط دستهها و -
فرگوسن متوسط دستهها - بود. نتیجه این روشها نیز بسیار نزدیک به هم بدست آمد. همچنین با این روشها حجم مفید باقی-
مانده مخزن پس از 43 سال محاسبه شد.
مقایسه برخی روش های تعیین الگوی توزیع زمانی بارش جهت برآورد سیلاب های شهری؛ مطالعه موردی بابلسر تغییرات شدت بارندگی در طول زمان پیشروی رگبار، تاثیر به سزایی در شکل هیدروگراف و زمان وقوع دبی پیک سیلاب های
ناشی از بارش دارد. یکی از ورودی های مهم مدل های شبیه سازی سیلاب های ناشی از بارندگی در حوضه های شهری، الگوی
توزیع زمانی بارش است که در بخش شبیه سازی بارش رواناب کاربرد داشته و مشخصات هیدرولیکی جریان در مجاری آبروی -
شهری اعم از روباز و زیرزمینی را تحت تاثیر قرار می دهد. روش های متعددی برای تعیین الگوی توزیع زمانی بارش ارائه شده
است. در این تحقیق از روش های ین وجاو، شیکاگو و بلوک های ساختگی استفاده شد. به دلیل درصد سطوح نفوذناپذیر زیاد و
کوچک بودن حوضه شهری بابلسر، رگبار طرح 2 ساعته با دوره بازگشت 01 سال مورد بررسی قرار گرفت. 923 رگبار پیوسته
از گراف های بارندگی بین سال های 0311 تا 0331 استخراج گردید. رگبارها به 5 دسته کوچکتر از 1 ساعت، 1 تا 02 ساعت،
02 تا 01 ساعت، 01 تا 22 ساعت و بزرگ تر از 22 ساعت تفکیک شدند. دسته منحنی های شدت مدت فراوانی با استفاده از - -
داده های بارندگی ثبت شده محاسبه و ترسیم شدند. زمان اوج گیری رگبار )نسبت
( در روش ین و چاو محاسبه گردید و از
آن به جای ضریب پیشروی رگبار ) r ( در روش شیکاگو استفاده شد. در روش بلوک های ساختگی نیز برای تعیین مرکز زمانی
رگبار استفاده شد. نتیجه تحقیق حاضر بر این نکته تاکید می کند که در صورت وجود داده های بارندگی مناسب، روش ین وچاو
می تواند به عنوان روشی مطمئن جهت تعیین زمان وقوع اوجگیری رگبار در یک ایستگاه یا منطقه مورد استفاده قرار گیرد.
بررسی نقش مشارکت زیر حوضه های آبریز در شدت سیل خیزی؛ مطالعه موردی حوضه آبریز دالکی یکی از راه هایی که می توان خسارت ناشی از سیلاب را کاهش داد، تعیین مناطق مولد سیلاب و اعمال روش های مناسب کنترل
آن می باشد. در این پژوهش، با تلفیق GIS و شبیه آبشناسی HEC-HMS ، میزان مشارکت زیر حوضه های بالادست ایستگاه
05 و 055 ساله ، آب سنجی چم چیت واقع در حوضه آبریز دالکی در سیل خروجی کل حوضه بر اساس دوره برگشت های 2
تعیین می شود. بدین منظور با استفاده از روش تکرار حذف انفرادی زیر حوضه ها و در محیط شبیه HEC-HMS ، زیر
حوضه های آبریز بالادست ایستگاه آب سنجی چم چیت از نظر سیل خیزی اولویت بندی می شوند. نتایج این پژوهش نشان
می دهد که میزان مشارکت زیر حوضه ها در بده خروجی کل حوضه تنها تحت تاثیر مساحت و بده اوج زیر حوضه نمی باشد و
عواملی مانند موقعیت مکانی زیر حوضه ها، فاصله تا خروجی، ضریب CN و نقش روندیابی در رودخانه اصلی تاثیر بسزایی در
سیل خیز بودن زیر حوضه ها دارند. علاوه بر این تغییری در اولویت بندی سیل خیزی زیر حوضه ها در دوره برگشت های مختلف
دیده نشد.
بررسی نقش عملیات مکانیکی آبخیزداری در کنترل رواناب حوضه آبخیز زاینده رود؛ مطالعه موردی در حوضه آبخیز حیدری افزایش رو به رشد تلفات منابع آب و خاک حوضه های آبخیز در چند دهه اخیر در اثر بهره برداری غیر اصووی ا منوابع شودت
فزاینده ای یافته است. این موضوع ضمن تشدید وقوع سیلاب ها و افزایش نرخ تویید رسوب و کاهش عمر مفیود مخوا س سودها
موجبات کاهش تویید و تلفات سرمایه های مل کشور را فراهم نموده است. این تحقیق که در حوضوه آبخیوز حیودری واقوع در
استاس چهارمحال با وسعت در حدود 111 کیلومتر مربع انجام گرفته در پ ار یاب تاثیر عملیات آبخیزداری بور تیییور رفتوار
حوضه روی میزاس ذخیره رواناب کاهش سیلاب و سیل خیزی م باشد. روش کار براساس نتایج بررسو هوای صوحرای و ثبوت
مشخصات مکان و فیزیک سا ه های احداث شده و تحلیل داده ها انجام گرفته است. در مرحله بعد بوا اسوتفاده ا مودل SCS و
شبیه سا ی سیلاب حوضه اقدام به بررس تاثیر سا ه ها در کنترل سیلاب و رواناب حوضه مورد مطایعوه گردیوده اسوت. نتوایج
بررس ها نشاس م دهد که سا ه های احداث شده با حجم در حدود 16031 مترمکعب ضمن ذخیره رواناب و تواثیر بور نفووذ
عمق جریاس رواناب قادر به کنترل سیلاب با دوره با گشت حدوداً 00 سال م باشد. تحلیل نتایج داده های سویلاب حاصول ا
مدل SCS در شرایط طبیع و مقایسه آماری آس با داده های سیلاب شبیه سوا ی شوده بوا عملیوات آبخیوزداری بیوانور تفواوت
معن دار داده ها در سطح 99 درصد بوده است. با استفاده ا نتایج بدست آمده مدی جهت برآورد نسب تعدادسا ه هوای موورد
نیا متناسب با اهداف طرح پیشنهاد گردیده است.
تعیین الگوی زمانی بارش در استان کرمان برآورد سیلاب طراحی یکی از گام های اصلی در طراحی و اندازه یابی انواع سازه ها و تاسیسات هیدرولیکی است که به
روش های مختلفی انجام می شود. در مواردی که ظرفیت ذخیره سیستم قابل توجه یا دوره بازگشت سیلاب طراحی طولانی
باشد، مثلاً در طراحی سرریز سدهای مخزنی استفاده از مدل های ریاضی برای تبدیل باران طراحی به سیلاب طراحی، یک
گزینه معمول و رایج است. در روش پیلگریم طراحی مجموعه ای از بارش های شدید ثبت شده در ایستگاه های مورد مطالعه برای
12 و 36 ساعته( انتخاب و سپس نمودار تجمعی بی بعد آن ها همگی روی یک صفحه ،11 ،11 ،9 ،6 ،3 ، هشت پایه زمانی ) 1
مختصات پیاده شده و درنهایت منحنی تجمعی متوسط باران طراحی هر یک از تداوم های مذکور استخراج شد. در روش
محاسباتی پیلگریم نیز کلیه بارش ها در هر تداوم مورد بررسی قرار گرفت و پس از تعیین جداول توافقی و مربع کا، معنی دار
بودن یا نبودن الگوی محاسبه شده در هر تداوم مشخص شد. در روش هاف توزیع زمانی بارندگی به صورت توزیع احتمالی ارائه
می شود. در نهایت روش رگبارهای یک تداوم معین بسته به این که بیشترین مقدار بارش خود را در کدامین چارک زمانی از
تداوم ریزش کرده باشند، به چهار دسته رگبارهای چارک اول، دوم، سوم و چهارم طبقه بندی می شوند. سپس توزیع زمانی
بارش در هر دسته به وسیله منحنی با دو محور برحسب بارش به صورت درصدی از کل بارش )تجمعی( و تداوم بارش به صورت
12 درصد از کل مدت تداوم ترسیم می گردد. این روش ها در تک تک ایستگاه ها انجام شد و سپس در کل منطقه با استفاده از
کلیه بارش های اتفاق افتاده الگوهای تیپ منطقه ای به دست آمد. براساس نتایج حاصله از این تحقیق و بررسی الگوی احتمالی
نقطه ای می توان گفت که در مناطق جنوبی استان اکثر بارش ها جز بارش های چارک اول و در مناطق شمال و شمال شرقی جز
بارش های چارک سوم می باشند. بارش های اتفاق افتاده در غرب استان نیز اکثر بارش ها در چارک دوم اتفاق افتاده است. اکثر
بارش های مشاهداتی در سطح استان جز رگبارهای چارک اول و سوم می باشند. براساس الگوهای منطقه ای بارش های یک و
11 و 11 ساعته در چارک دوم واقع ، سه ساعته جز چارک اول، بارش های 6 و 12 ساعته جز چارک سوم و بارش های 9
شده اند. بارش 36 ساعته در چارک اول قرار دارد. بنابراین با تعیین الگوی زمانی بارش به روش پیلگریم و هاف و مشخص شدن
زمان وقوع سیلاب در هر بارش، برنامه ریزی لازم جهت طراحی انواع سازه ها و تاسیسات هیدرولیکی و با دوره بازگشت های
مختلف امکان پذیر خواهد بود.
1 2